Werkstukken

Beschrijving van de locomotief

De serie NS 1900 was een serie sneltreinstoomlocomotieven van de Nederlandse Spoorwegen (NS) en diens voorganger Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij(HSM).HSM 425 Werkspoor

Na de eerste tenderlocomotieven 771-772 met oververhitter, bestelde de HSM ook andere locomotieven met een oververhitter. Deze werden, evenals de 771-772, in 1907door Werkspoor gebouwd. De HSM gaf ze de nummers 421-425. In zeker opzicht zijn deze locomotieven te beschouwen als een doorontwikkeling van de 350-408 met een oververhitter. Na goede ervaringen, waaronder een kolenbesparing van 15 à 17%, werd de serie uitgebreid met de 426-460 in de jaren 1908-1913.

Bij de samenvoeging van het materieelpark van de HSM en de Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen in 1921 kregen de locomotieven van deze serie de NS-nummers 1901-1940. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd een aantal locomotieven naar het oosten weggevoerd, waarvan de 1908, 1934, 1935 en 1937 niet meer terugkwamen en als vermist werden opgegeven. De overige werden tussen 1946 en 1948 afgevoerd. Er is geen exemplaar bewaard.
Bron: Wikipedia 

 NS1900 1    NS1900 2

Het model 

Het model is van een voor Nederland afwijkende schaal, namelijk 1:25. Het was de eerste loc die ik ging bouwen en wist nog niet veel van de gebruikelijke schalen in de modelstoomwereld. Het bleek geen handige keuze. De schaal 1:25 is geen normale schaal en er zijn geen banen waarop gereden kan worden. Toch ga ik hem op zeker moment afbouwen, het is ten slotte een mooi model.

De Tripple Expansie machine is gebouwd naar de tekeningen van de Stoomgroep Holland. Dergelijke machines stonden vaak op schepen. Ik heb de machine gebouwd zonder gietstukken maar vanuit blokken brons. De fundatie is gemaakt van aluminium evenals de staanders. Het vliegwiel is van RVS. De machine is nog niet geheel gereed. Er moet nog een stoomschuif worden gemaakt incl. de schaarbeweging. En de leidingen moeten er nog worden opgezet. Ik was na 4 jaar even toe aan wat anders. Daarom ben ik begonnen met de NCS41 die elders op deze site wordt beschreven.

520Beschrijving van de locomotief

De locomotief NCS 41 werd in opdracht van de Nederlandsche Centraal Spoorweg-Maatschappij als proef gebouwd door de Sächische Maschinenfabrik en in dienst gesteld in 1899. Toen de loc goed bleek te voldoen werden er bij dezelfde leverancier besteld. Die kregen de nummers 42 - 45 en in 1901 geleverd.Deze 2B-tenderlocomotieven waren door de NSC aangeschaft voor de dienst op haar lokaal-lijnen, ondermeer Utrecht -Zeist en Utrecht Baarn. Zie mijn pagina over de Nederlandse Centraal Spoorweg-Maatschappij.
Gedurende de levensduur van de machine zijn er talrijke constructiewijzigingen geweest. Een opsomming hiervan zijn hier te vinden.

Na de fusie van de Nederlansdche spoorwegmaatschappijen verschenen zij ook op de Haarlemmer-meerlijnen. Ze reden toen onder de nummers NS 7001 -7010. Verder naar onderen wat foto’s van het orgineel. Het model op de foto werd in de jaren vijftig van de vorige eeuw gebouwd door de technische bedrijfsschool van de hoofdwerkplaats van de Nederlands Spoorwegen in Haarlem.

Het model wat ik bouw is naar het ontwerp van Alex Heinsdijk. Het wordt in de schaal 1;7,8 spoor 7 1/4.

Via de onderstaande links vindt u meer informatie over andere delen van de bouw.

Drijfwerk

Ketel NCS41


Foto's van het orgineel

 
Bron: Utrechts archief

Tekeningen van het origineel


Bron: Utrechts archief


Algemene voortgang van het model

Hieronder staan foto's van de voortgang van het model.

 


 

De bogie

De bogie is gereed.
Hieronder enkele foto's van bogie.


De drijfwielen

De wielen zijn uit een stuk gedraaid. Eerst zijn er ronde schijven gemaakt waarna de spaken er uit zijn gefreesd.
Het frezen van de spaken is gedaan op een CNC-gestuurde freesbank waarbij per sparing een programma is geschreven.
De machine was ongeveer 3 uur per sparing bezig. Er zitten 13 spaken in het wiel dus 12 sparingen moesten er worden gefreesd.

Hieronder enkele foto's van Wielen.


 Het ganghandel

Het gehele ganghandel is een vrij complex geheel van stangen. In feite wordt hiermee de versnellingsbak van een stoomloc meebedoeld.
Door het ganghandel meer of minder te verzetten wordt er meer of minder stoom in de cilinders gelaten en zal de loc zuiniger met stoom omgaan.
Bovendien wordt hiermee voor- of achteruit  mee gekozen.

Hieronder enkele foto's

Het grote voorbeeld

Geschiedenis In 1908 werd deze stoomspuit door de firma Bikkers & Zn. uit Rotterdam aan de Leidse brandweer geleverd. Het was de 46e en een van

Stoombrandspuitde laatste stoombrandspuiten die door Bikkers gemaakt werd. Deze spuit werd ondermeer bij de befaamde stadhuisbrand in 1929 bij een temperatuur van 24 graden onder nul ingezet.

In 1985 is een start gemaakt met de restauratie. Na ca. 3500 manuren is in het voorjaar van 1991 de spuit opnieuw in gebruik genomen. De spuit wordt door slechts één paard getrokken. Deze stoombrandspuit is de enige werkende spuit in Nederland waarbij de verhitting van het water in de ketel gebeurt met behulp van een oliebrander. De ketel wordt opgestookt met hout en nadat de druk opgebouwd is kan de olieverbrander die de olie onder druk "vergast" het overnemen. Dit wat in 1908 een noviteit!!! (p.s. de ketel kan ook gewoon op kolen gestookt worden) In 1996 heeft de SHB in eigen beheer een nieuwe stoomketel gebouwd omdat we de originele ketel zelf om veiligheidsredenen afgekeurd hebben.

Technische gegevens

Bouwjaar: 1908
Leverancier: Bikker Rotterdam
Gemeente: Leiden Nr 3
Ketel: Waterpijp
Stoken: Kolen of petroleum
Cilinders: 2
Pomp: Dubbelwerkende plunjerpomp
Capaciteit: 700 ltr. per minuut
Voortbeweging: 1 paard
Bemanning: 4 man (koetsier, machinist, 2 spuitgasten)

Het model is gebouw tussen 2005 en 2009 naar de tekeningen van de Nederlands Vereniging van Modelbouwers. Het is gebouwd op de schaal 1:8 en volledig werkend.


Fotoboek Model brandspuit

De vader van een collega heeft ooit een machinefabriek gebouwd welke wordt voortgedreven door een stoommachine.
Door middel van lange assen door de fabriek werden verschillende machine vanuit een centraal gelegen stoommachine aangedreven.

© 2019 Marcel van Westendorp. All Rights Reserved.